Naamgeving stevia

In het Latijn heet het plantje Stevia Rebaudiana Bertoni. Stevia is een naam die werd gegeven om de Spaanse botanicus Pedro Jaime Esteve te eren. Rebaudiana is als toevoeging aan de Latijnse naam gegeven omdat de onderzoeker Dr Rebaudi de effecten van stevia heeft bestudeerd. In het Nederlands heeft de plant enkele alternatieve namen zoals Honingkruid, Zoet gras, Zoet honingkruid en Stepa.

Geschiedenis stevia

De Spaanse veroveraars kwamen in de 16e eeuw als eerste Europeanen in contact met stevia, een gezond en plantaardig zoetmiddel. De eerste honderden jaren is het nauwelijks bestudeerd. Wie de geschiedenis van suiker kent weet dat er een belangrijke, lucratieve suikerhandel en een eenvoudig kweekbare concurrent voor dit witte goud introduceren was niet interessant. Begin 20e eeuw begonnen wetenschappers zoals M.S. Bertoni zich te interesseren voor de plant. In 1931 slaagde men erin om steviosidekristallen uit de plant te abstraheren. Er was nog wel te weinig technische kennis om het als suikervervanger in de Tweede Wereldoorlog te gebruiken. Begin jaren 70 van de vorige eeuw waren er in Japan strenge wetten voor chemische zoetmiddelen en het natuurlijk zoetmiddel kende geen bijwerkingen; daarom werd het geïntroduceerd op de Japanse markt. Onderzoeker T. Sumida is daar in grote mate bij betrokken geweest. Sinds 1990 is stevia op de Japanse en Koreaanse markt de meest gebruikte zoetstof. Ondanks dat chemische zoetmiddelen honderden negatieve bijwerkingen hebben en stevia niet één bijwerking, werd het niet toegelaten op de Amerikaanse markt. Het moge duidelijk zijn dat de suiker- en chemische zoetstoflobby achter deze wetgeving zat; ze waren bang dat hun winsten zouden opdrogen. Ook in Europa, waar men de Amerikaanse voedselwarenautoriteit slaafs volgt, was stevia jarenlang verboden totdat na continue aandringen van onafhankelijke onderzoekers, internetjournalisten en consumenten het werd vrij gegeven. In 1998 toonde de Belgische professor Jan Geuns duidelijk aan dat de plant veilig is en hij wist ook een steviasoort te kruisen die nog zoeter is dan de oorspronkelijke planten.

Werkzame stoffen stevia

Van stevia worden de blaadjes gebruikt. Hierin zitten diterpeenglycosiden waaronder de volgende vormen steviol: stevioside A(110-300 maal zoeter dan suiker), rebaudoside A(150-320 maal zoeter dan suiker), rebaudoside C, D, E en dulcoside A, B. Verder zitten er flavonoïden, de mineralen ijzer, fosfor, calcium, kalium, natrium, magnesium, zink, chroom,seleen, mangaan en silicium in de steviabladeren. Het bevat de vitaminen B1, B2, B3, C en betacaroteen. Voorts bevat het eiwitten, de fenolzuren koffiezuur en chlorogeenzuur, de fytosterolen betasitosterol, campesterol, daucosterol en stigmasterol, xanthofyl, chlorofyl en veel onverteerbare koolhydraten.

Stevia als medicijn

De diterpeenglycosiden zorgen voor de zoete smaak. Bij inname van stevia wordt in tegenstelling tot suiker de suikerspiegel niet verhoogt. Het veroorzaakt geen gaatjes in de tanden. Stevia kan gebruikt worden in de keuken om thee en koffie mee te zoeten en koekjes en cakes te bakken. De zoetheid blijft lange tijd werkzaam. Bovendien is het een calorievrij zoetmiddel. Om deze eigenschappen kan het worden ingezet bij:

  • Talrijke ziektebeelden die te maken hebben met suikergebruik zoals: diabetes, osteoporose, ouderdomsdiabetes, verhoogd cholesterol, hart- en vaatziekten, allergieën, hyperactiviteit of ADHD, hypoglykemie, chronische vermoeidheid, verminderde weerstand en cariës,
  • Calorievrij zoetmiddel bij overgewicht,
  • Zoetmiddel dat bloedsuikerspiegel niet verhoogt, wat gunstig is bij suikerziekte of diabetes mellitus,
  • Natuurlijk, veilig vervangingsmiddel voor synthetische zoetmakers zoals aspartaam, acesulfaam en saccharine.

Stevia bestrijdt bacteriën op de tanden

Suiker is slecht voor je tanden maar uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de natuurlijke zoetmaker stevia juist goed is tegen tandbacteriën die cariës kunnen veroorzaken. Het heeft zowel een antobacteriële activiteit als antischimmelwerking. Hierdoor wordt niet alleen de kans op gaatjes kleiner maar ook bacterién die verkoudheid veroorzaken worden bestreden. Om deze medicinale redenen werkt stevia goed bij:

  • Cariës,
  • Verkoudheid,
  • Grippale infecties.

Overige medicinale werkingen stevia

  • Het is een spijsverteringsbevorderend middel en helpt om sneller het gevoel van verzadiging ´vol zitten´ te bereiken waardoor het kan worden ingezet bij dyspepsie en als ondersteuning van een vermageringsdieet.
  • Stevia werkt bloeddrukverlagend als iemand hoge bloeddruk heeft en laat de bloeddrukwaarden ongemoeid bij normale bloeddruk. Bovendien verhoogt het de uitscheiding van natrium via de urine waardoor er sprake is van bloedvatverwijding. Hierdoor is het een adjuvans bij hoge bloeddruk en wordt het gebruikt tegen hartkloppingen.
  • Het werkt ontzurend; urinezuur wordt sneller uitgescheiden. Daardoor is de kans op jicht kleiner en wordt deze ziekte verholpen.
  • Stevia heeft de bijzondere eigenschap om de drang naar tabak en alcohol te verkleinen.

Uitwendige toepassing van stevia op de huid

Stevia maakt de huid strakker. Het vermindert rimpels en reinigt en ontvet de huid. Het is een antibacterieel en antischimmelmiddel voor de huid. Daarnaast is het ontstekingswerend bevordert het genezing van wonden en vermindert het littekenvorming. Om deze medicinale redenen wordt het ingezet bij:

  • Slappe huid, rimpels,
  • Acné, overdreven vette huid,
  • Eczeem, dermatitis of huidontsteking, jeuk,
  • Snijwonden, voor snelle en littekenvrije genezing.
  • Voor deze toepassing moet je de huid wassen met een aftreksel van stevia of een stevia compres gebruiken. Om de huid strakker te maken kun je een gelaatsmasker met stevia toepassen.

Stevia voor mondreiniging

De ontsmettende werkingen van stevia zijn werkzaam op de slijmvliezen in de mond en het tandvlees. Het versterkt de slijmvliezen. Bovendien reinigt het de tanden als je poetst met steviapoeder op de tandenborstel. Dit is eveneens een manier om de tanden witter te maken. Wanneer we onze tanden met steviapoeder poetsen dan hoeven we geen dure, chemische kuren te doen om tanden te bleken. Deze medicinale werkzaamheden maken dat stevia wordt ingezet bij de volgende indicaties die met de

Steviablaadjes
Steviablaadjes

mond te maken hebben:
Mondspoelmiddel:

  • Tandvleesontsteking,
  • Mondslijmvliesontsteking,

In tandpasta of mondwater:

  • Preventie van cariës

Steviapoeder op de tandenborstel:

  • Verkleurde tanden.

Raadpleeg een fytotherapeut

Wie stevia als geneeskrachtig middel wilt gebruiken wordt aangeraden een consult te nemen bij een fytotherapeut. Stevia-extracten en medicijnen in de vorm van moedertincturen, poeders, nebulisaat, vloeibaar extract, zalf, creme en capsules dienen alleen op voorschrift van bevoegden gebruikt te worden. Een fytotherapeut kan je daarover meer vertellen net als over de eventuele bijwerkingen en interacties met andere medicijnen of kruiden. Daarnaast bestaan er heilzame combinaties met kruiden. Alle in dit artikel genoemde medicinale werkingen van dit geneeskruid zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en komen uit het Groot Handboek Geneeskrachtige Planten van Geert Verhelst, een standaardwerk op het gebied van genezende planten. Het boek wordt gebruikt in de fytotherapie.

Bron: infonu.nl